Deprem çantası, bir afet sonrasında temel ihtiyaçlara ulaşmanın zorlaşabileceği süre için önceden hazırlanan malzemeleri bir araya getirir. AFAD'ın hazırlık yaklaşımında ilk 72 saat ve aile üyelerinin özel ihtiyaçları dikkate alınır. Bu süre, yardımın kesin geliş zamanı veya tehlikenin bitişi değildir; hazırlığınızı somutlaştıran bir başlangıç çerçevesidir. AFAD'ın deprem hazırlık açıklaması çantayı diğer önlemlerle birlikte ele alır.
En kullanışlı çanta, içindekileri bildiğiniz ve ihtiyaç duyduğunuz anda erişebildiğiniz çantadır. Hazır bir ürün satın aldıysanız onu açmadan kaldırmayın. Aşağıdaki listeyi evinizde yaşayan kişilere göre uyarlayın; eksik malzemeyi, kontrol tarihini ve kimin taşıyacağını aynı kâğıda yazın.
Temel deprem çantası kontrol listesi
AFAD'ın afet ve acil durum çantası rehberinde su, dayanıklı gıda, belge kopyaları, giysi, hijyen ve yardımcı malzemeler yer alır. Aşağıdaki tablo bu başlıkları kontrol edilebilir bir listeye dönüştürür; ihtiyaç miktarı hanenize göre belirlenmelidir.
| Grup | Kontrol edilecekler | Çantaya koyarken sorunuz |
|---|---|---|
| Su ve gıda | Yeterli içme suyu, bozulmaya dayanıklı ve kolay tüketilen gıda | Kişi sayısına ve özel beslenme ihtiyacına uygun mu? |
| Sağlık | İlk yardım seti, düzenli ilaçlar ve gerekli sağlık bilgileri | Saklama koşulları ve tarihleri kontrol edildi mi? |
| Aydınlatma ve haberleşme | El feneri, yedek pil, pilli radyo, fiziksel düdük | Malzemeyi kullanmayı herkes biliyor mu? |
| Giysi ve korunma | İklime uygun yedek giysi, çorap, yağmurluk, battaniye | Ölçüler ve mevsim hâlâ uygun mu? |
| Hijyen | Sabun, hijyen ürünleri, tuvalet kâğıdı, ped gibi kişisel ihtiyaçlar | Ailede farklı ürün gereksinimi var mı? |
| Belgeler | Gerekli belge kopyaları, iletişim kartı, kâğıt ve kalem | Bilgiler okunaklı, güncel ve korunaklı mı? |
Listeyi işaretlerken “fener var” demek yerine çalıştırıp kontrol edin. Çantaya giren paketin açılma biçimini ve nerede durduğunu öğrenin. İlk kez afet sırasında kullanacağınız karmaşık bir araç, üzerinde çok özellik yazdığı için kendiliğinden yararlı hâle gelmez.
Çantayı aile üyelerine göre tamamlayın
Herkes için aynı içerik yeterli olmayabilir. AFAD'ın Güvenli Yaşam eğitim kitapçığı, sorumlu olunan kişiler ve canlıların özel ihtiyaçlarını hazırlığa dahil eder. Evde yapılacak kısa bir görüşmede her kişiye “Günlük hayatında hangi eşya olmadan zorlanırsın?” sorusunu sorun.
- Bebek ve çocuklar: Yaşa uygun beslenme, bez, yedek giysi ve bakım ihtiyaçlarını listeleyin. Alerji veya özel beslenme bilgilerini bakım verecek kişinin anlayacağı biçimde yazın.
- Yaşlı yakınlar: Düzenli kullanılan yardımcı eşyaları, gözlük ve işitme cihazı gibi kişisel gereksinimleri düşünün. Hangi malzemeyi kimin taşıyacağı üzerinde anlaşın.
- Engelli bireyler: Hazırlığı kişinin kendisiyle planlayın. İletişim biçimi, hareket desteği, yardımcı cihaz ve erişilebilir taşıma düzeni için kişiye özgü bir liste oluşturun.
- Düzenli bakım alan kişiler: Bakım sorumlusunun yokluğunda ihtiyaçların nasıl anlaşılacağını önceden konuşun. Gerekli bilgiler kolay bulunabilsin.
Özel ihtiyaçları “sonra ekleriz” başlığına bırakmamak için ayrı bir küçük kutucuk açın. Örneğin “gözlük — çantada”, “cihaz yedek kablosu — temin edilecek” yazabilirsiniz. Hazırlığın bir kişi tarafından yapılması yeterli değildir; ilgili kişinin malzemelerin yerini bilmesi de önemlidir.
İlaçları nasıl planlamalı?
AKUT, düzenli kullanılan ilaçların ve ilk yardım malzemelerinin çantada düşünülmesini önerir. AKUT acil durum çantası rehberi, malzemelerin düzenli kontrol edilmesini de vurgular. Ancak herkes için aynı ilaç listesi veya saklama biçimi uygun değildir.
Kullandığınız ilaçların miktarı, saklama sıcaklığı ve yedek temini konusunda doktorunuza veya eczacınıza danışın. Reçeteli ilacınızı bu yazıya göre değiştirmeyin. Çantaya koyacağınız ilaç adları ve kişisel sağlık bilgileri güncel olsun; gereksiz kişisel verileri çoğaltmayın. Soğukta saklanan ürünler veya elektrik gerektiren cihazlar için genel bir çanta önerisinin yeterli olmadığını önceden fark etmek, hazırlığın önemli bir parçasıdır.
Evcil hayvanın hazırlığını unutmayın
AFAD Hazırım, evcil hayvanlar için de ayrı ihtiyaçların planlanmasını önerir. Mama, su, düzenli ilaçlar, taşıma ekipmanı ve gerekli bilgiler hayvanın türüne ve bakım ihtiyacına göre düzenlenmelidir. AFAD'ın evcil hayvan hazırlık rehberini bu listeyi oluştururken kullanabilirsiniz.
Evdeki planınızda hayvanı kimin alacağını ve taşıma çantasının nerede duracağını da yazın. Gündelik yaşamda kapalı bir dolabın en üstüne kaldırılan ekipmana erişim zor olabilir. Malzeme yerini ailece bilmek, yalnız çantanın satın alınmış olmasından daha somut bir hazırlık göstergesidir.
Çantanın yerini ve ağırlığını deneyin
Çanta için herkesin bildiği, erişilebilir bir yer belirleyin; geçiş yolunu kapatacak şekilde bırakmayın. İçindeki malzemeleri işlevlerine göre küçük gruplara ayırmak aramayı kolaylaştırır. Dışına veya iç kapağına içerik listesini koyabilir, son kontrolden sonra eksilenleri aynı listede işaretleyebilirsiniz.
Hazırladığınız çantayı taşıması beklenen kişiyle birlikte kaldırıp deneyin. Her şeyi tek çantaya doldurmak yerine ailenizde kimin neyi taşıyabileceğini konuşun. Su ve diğer ihtiyaçları planlarken erişim, taşıma ve evdeki hazırlık bütününü dikkate alın. Bu prova yarış değildir; zorlanmayı fark edip düzeni değiştirmek için yapılır.
Ev dışında düzenli bulunduğunuz işyeri veya okul için de hazırlık düzenini öğrenin. Evdeki malzemeye her an ulaşabileceğinizi varsaymayın. İşyerinde kurumun acil durum planına uyun; kişisel çantanızın yeri ve kapsamı bu planla çelişmesin.
Bir defalık alışveriş yerine bakım listesi tutun
Çantanın yanına küçük bir kontrol kartı koyun. Kartta kontrol tarihi, biten veya bozulan ürün, alınacak malzeme ve sorumlu kişi yer alsın. Aşağıdaki sorularla başlayabilirsiniz:
- Ambalajlarda açılma, sızıntı veya hasar var mı?
- Gıda, ilaç ve diğer tarihli ürünlerin son kullanımı uygun mu?
- Piller, radyo ve fener çalışıyor mu; yedekleri uyumlu mu?
- Çocukların giysileri ve bakım ihtiyaçları değişti mi?
- İletişim numaraları, bakım bilgileri ve adresler güncel mi?
- Çantadan günlük kullanım için alınmış ama geri konmamış bir malzeme var mı?
Mevsim değişikliği, taşınma veya aileye yeni bir bireyin katılması kontrol için iyi bir hatırlatıcı olabilir. Bir eksik gördüğünüzde yalnız listede işaretlemeyin; tamamlanacağı tarihi de yazın. Böylece hazırlık, ne zaman yapıldığı hatırlanmayan bir alışverişe dönüşmez.
Çantanın yanına aile iletişim planını koyun
Aile bireyleri afet sırasında aynı yerde bulunmayabilir. AFAD'ın Afete Hazır Aile yaklaşımı, çanta hazırlığıyla birlikte iletişim ve tahliye planını ele alır. Kimin kimden haber alacağı, çocuklarla ilgili sorumluluklar ve farklı yerlerde bulunma ihtimali önceden konuşulmalıdır.
Resmî toplanma alanını AFAD'ın açıkladığı e-Devlet sorgulama yoluyla öğrenip aileyle paylaşın. Bilgiyi yalnız telefonda tutmak yerine iletişim kartına da ekleyebilirsiniz. Bir uygulamadaki harita işaretiyle ailenizin kararlaştırdığı buluşma noktasının aynı şey olup olmadığını kontrol edin.
İletişim planında tek bir dijital yönteme bağlı kalmayın. Konum paylaşımı veya yakındaki cihazlarla haberleşme kullanıyorsanız koşullarını önceden öğrenin. İnternetsiz haberleşmenin sınırları, hangi durumda alternatif yöntem düşünmeniz gerektiğini anlamanıza yardımcı olur.
Sarsıntı sırasında çantaya koşmayın
Hazırlık ile deprem anındaki hareketi ayırın. AFAD'ın temel korunma yönlendirmesi Çök-Kapan-Tutun'dur: çökün, baş ve boynunuzu koruyun, güvenli bir noktaya tutunun. Sarsıntı sırasında çantayı almak için oda değiştirmeyi veya dışarı koşmayı planlamayın. Bulunduğunuz ortama ilişkin davranışları AFAD'ın deprem öncesi, anı ve sonrası rehberinden öğrenin.
İnternette “yaşam üçgeni” adıyla dolaşan tek bir eşya yerleşimini kesin korunma formülü saymayın. Aile planınız, hangi davranışın hangi ortamda önerildiğini öğrenmeye dayanmalıdır. Uygulama ekranına bakmak veya bildirim beklemek için korunmayı ertelemeyin.
Telefondaki düdük ve fener fiziksel ekipmanın yerini tutar mı?
Telefonun ışık veya ses işlevleri erişilebilir olduğunda yardımcı araç olarak düşünülebilir. Ancak telefonun şarjı bitebilir, cihaz zarar görebilir veya elinizin altında olmayabilir. Bu yüzden fiziksel düdüğü, feneri ve uygun yedeklerini çantadan çıkarmak için uygulamayı gerekçe göstermeyin. Dijital bir düdüğün gerçek olayda duyulacağını garanti etmek de mümkün değildir.
Uygulama seçerken acil durum araçlarının nasıl çalıştığını önceden inceleyin. Deprem uygulaması seçme rehberi, bildirim, iletişim ve hazırlık özelliklerini birbirinden ayırmanıza yardımcı olur.
Sık sorulan sorular
Hazır deprem çantası almak yeterli mi?
İçeriğini kontrol edip kişi sayısı ve özel ihtiyaçlarınıza göre tamamlamalısınız. Çantanın etiketi, ilaçlarınızın, uygun giysilerin veya güncel iletişim bilgilerinizin içeride olduğunu göstermez.
Her aile için aynı miktarda su ve gıda konur mu?
Hayır. Kişi sayısı, yaşlar ve özel ihtiyaçlar dikkate alınmalıdır. Hazır setin miktarını hanenize yeterli varsaymayın; taşıma düzeniyle birlikte planlayın.
Çanta hazırlamak binanın güvenliğiyle ilgili çalışmanın yerini alır mı?
Hayır. Çanta acil ihtiyaç hazırlığıdır. Binanın bilgilerini toplamak ve gerekli uzman incelemesini planlamak ayrı bir çalışmadır. Bina güvenliği için hangi bilgilerin gerektiği bu ayrımı açıklar.
Dijital araçları fiziksel hazırlığınıza ekleyin
Çantanızı ve aile planınızı tamamladıktan sonra Bina Deprem Raporum'un güncel acil durum araçlarını inceleyebilirsiniz. Telefon özelliklerini önceden tanıyın; uygulamayı fiziksel malzemelerin, afet eğitiminin veya yetkili yönlendirmelerin yerine koymayın.
Kaynaklar
Kaynak kontrolü: 18 Kasım 2026.
- AFAD: Deprem öncesi, anı ve sonrası önlemini al
- Muğla AFAD: Afet ve Acil Durum Çantası
- Çankırı AFAD: Güvenli Yaşam 1 Eğitim Kitapçığı
- AKUT: Acil Durum Çantası
- AFAD Hazırım: Evcil Hayvanlarınızı Afete Hazırlayın
- Bursa AFAD: Afete Hazır Aile
- Ağrı AFAD: Toplanma Alanına Erişim
- AFAD: Deprem Öncesi, Anı ve Sonrası Alabileceğiniz Önlemler