İstanbul'da ev seçerken veya yaşadığınız binayı araştırırken “Hangi ilçe depreme dayanıklı?” sorusuyla başlamak kolaydır. Ancak bir ilçenin adı, o ilçedeki her binanın zemini ve taşıyıcı sistemi hakkında yeterli bilgi vermez. Daha yararlı başlangıç, adresinize ait resmî belgeleri doğru ölçekten okumaktır: kent için üretilen senaryo, yerel zemin araştırması ve binanın kendi dosyası birbirini tamamlar.
Bu rehber, İstanbul'un ilçelerini güvenli ve güvensiz diye sıralamaz. Hangi kaynağın hangi soruya cevap verdiğini gösterir. Amacınız bir daire almak, apartman yönetiminde karar hazırlamak veya birkaç binanın inceleme ihtiyacını karşılaştırmak olabilir. Her durumda ilk sonuç bir “sağlamlık puanı” değil, doğruladığınız bilgiler ve hâlâ cevap bekleyen sorular listesi olmalıdır.
İlçe ilçe bilgiye nereden ulaşabilirsiniz?
İBB'nin ilçe kitapçıkları dizini, İstanbul'un 39 ilçesi için hazırlanmış kayıp tahmini çalışmalarını bir araya getiriyor. İBB, bu sonuçların tekil binaların deprem performansını göstermediğini özellikle açıklıyor. Dolayısıyla Kadıköy, Ataşehir, Avcılar, Fatih veya başka bir ilçenin dosyasını bulduğunuzda, ilk iş haritada kendi binanıza bir hasar etiketi vermek olmamalı.
Dizinde ilçenizi seçin; indirilen belgenin kapağını ve açıklama bölümünü okuyun. Dosyanın çalışmaya esas tarihini, kullanılan senaryoyu ve haritaların açıklamalarını not edin. İlçe adı doğru olsa bile eski bir paylaşımın kırpılmış görselini kullanıyor olabilirsiniz. Sonuç tablosunu sosyal medyada gördüğünüz başka bir tabloyla karşılaştırmadan önce iki belgenin aynı çalışma ve varsayımlara ait olup olmadığını kontrol edin.
| Elinizdeki bilgi | Yapılacak kontrol |
|---|---|
| İlçe kitapçığı | İlçe adı, yayın tarihi, senaryo ve veri dönemi |
| Mahalle veya bölge haritası | Lejant, ölçek, sınır ve gösterilen değişken |
| Binaya ait eski rapor | Adres, blok, inceleme yöntemi ve imza |
| Emlak ilanındaki güvenlik ifadesi | İfadenin dayandığı belge ve belgeyi hazırlayan |
Dosyayı bilgisayarınıza kaydederken ilçe adını ve çalışma yılını dosya adına ekleyin. Sonradan yeni bir sürüm bulursanız eski kaydı sessizce değiştirmek yerine iki sürümün hangi konuda farklılaştığını not edin. Bu küçük kayıt düzeni, aynı binayı araştıran aile üyelerinin farklı belgeler üzerinden konuşmasını önler.
Senaryo sonucunu kendi binanıza nasıl taşımamalısınız?
Bir ilçe çalışması, belirli bir deprem ve yapı stoku modeliyle planlama için sonuç üretir. Bu sonuçtan “Benim binam kesin hasarsız kalır” ya da “Bu sokaktaki bütün evler yıkılır” çıkarımı yapılamaz. İBB'nin açıklamasındaki belirsizlik uyarısı bu yüzden önemlidir. Çalışmanın amacı ile kişisel kararınızın gerektirdiği ayrıntı düzeyi aynı değildir.
Örneğin bir apartman yönetimi iki dosya toplasın: ilçenin senaryo kitapçığı ve apartmana ait önceki mühendislik incelemesi. İlk dosya çevredeki planlama ihtiyaçlarını anlamaya yardımcı olurken, ikinci dosyanın gerçekten o binayı hangi kapsamda incelediği araştırılır. Birinin bulunması diğerini gereksiz kılmaz. Önceki raporun eksik veya güncelliğinin belirsiz olması hâlinde bunu kapatılacak bir bilgi boşluğu olarak kaydedin.
İstanbul zemin haritasında hangi katmana bakıyorsunuz?
İBB'nin mikrobölgeleme projeleri sayfası, kentin zemin araştırmalarına ilişkin çalışmalar için ayrı bir başlangıç noktasıdır. İlçe sınırı ile araştırma alanı sınırının aynı olduğunu varsaymayın. Haritanın başlığında jeoloji, eğim, yerleşime uygunluk veya başka bir özellik yazıyorsa önce o özelliğin açıklamasını okuyun; tüm katmanlara ortak “deprem riski” adı vermeyin.
Haritada bir rengi görmekle, binanın temelinin hangi birime oturduğunu belgelemek farklı işlerdir. Adres işaretini doğru yere koyun; görüntünün ölçeğini not edin; pafta üzerindeki açıklamayı saklayın. Parsel sınırına yakın bir renk geçişini telefon ekranından yorumlamak yerine ilgili etüt raporunu ve bina dosyasındaki zemin bilgisini araştırın. Kavramları karşılaştırmak için zemin sınıfı rehberini kullanabilirsiniz.
Fay yakınlığı ve kıyı bilgisi ayrı sorulardır
MTA'nın diri fay haritası fay bilgisine ulaşmak için resmî kaynaktır. Evinizden bir çizgiye ölçtüğünüz mesafeyi, binanızın depremden etkilenmeyeceği bir sınır olarak kullanmayın. Uzaklığın neyi gösterdiği ve harita ölçeğinin sınırları için fay hattı sorgulama rehberine bakabilirsiniz.
Marmara kıyısında bir adres araştırıyorsanız İBB'nin ilçe tsunami kitapçıkları ve tahliye haritaları da ayrı bir kaynaktır. Bu sayfada kıyıya ilişkin raporlar ve tahliye haritaları bulunur. Deprem için okuduğunuz yapı hasarı tablosunu tsunami haritasının yerine koymayın; ev, işyeri ve gündelik yürüme güzergâhınız için ilgili kıyı belgesini ayrıca inceleyin.
Bir haritayı aileyle paylaşırken açıklamasını da paylaşın. Yalnız renkli ekran görüntüsü göndermek, haritanın konusu bilinmediğinde yanlış anlaşılabilir. Dosyanın resmî bağlantısını, adını, tarihini ve sizin sorduğunuz soruyu birlikte yazın. Böylece “Burada risk yokmuş” gibi kaynaktan çıkmayan bir sonuç, apartman grubunda doğrulanmış bilgi gibi dolaşmaz.
İlçe araştırmasını bina dosyasına bağlayın
Açık adres, ada, parsel ve blok adını bir kayıt altında toplayın. Bitişik veya aynı site içindeki binaları tek yapıymış gibi değerlendirmeyin. İlk ruhsat, yapı kullanma izin belgesi, ilgili projeler, zemin etüdü ve yapılmış incelemeleri erişim yetkiniz kapsamında malik veya yönetimden isteyin. Her belgenin hangi binaya ait olduğuna bakın; sadece site adının aynı olması yeterli olmayabilir.
Bu aşamada yaş bilgisi de belgeye bağlanmalıdır. Ruhsat yılı, tamamlanma yılı ve daha sonraki tapu işlemi birbirine karıştırılabilir. Bina yaşını öğrenme rehberi kayıtları ayırmanıza yardımcı olur. Dosyada olmayan bir yılı sırf araştırmayı tamamlamak için kesin değer gibi yazmayın.
Topladığınız belgeler için kısa bir çizelge tutun: belge adı, tarih, hangi blok, nereden alındı, uzman açıklaması gerekli mi? Yönetim toplantısında her dosyayı rastgele tartışmak yerine eksik kayıtlar için sorumlu kişi ve takip tarihi belirleyin. Bu düzen, birkaç hafta sonra aynı bilgi arayışına yeniden başlamanızı önler; mühendisle görüşmede de daha somut sorular sormanızı sağlar.
Sık sorulan sorular
İstanbul'da zemini sağlam ilçelerin kesin listesi var mı?
Bir ilçenin tamamını aynı zemin ve bina koşuluyla tanımlamak doğru bir karar yöntemi değildir. İncelediğiniz adresi çalışma alanı, etüt ve bina bilgileriyle eşleştirin; ilçe ismini güvenlik belgesi yerine kullanmayın.
İlçe kitapçığında düşük tahmin varsa inceleme gereksiz mi?
Hayır. İlçe senaryosu belirli bir binanın mevcut performans raporu değildir. Binanıza ait belge ve uzman incelemesi ihtiyacını o tablodan kaldırmayın.
Haritada adresimi bulamazsam ne yapmalıyım?
İlçe, mahalle, ada/parsel ve blok bilgisini kontrol edin. Belgenin kapsamı dışında kalan yer için komşu bölgenin rengini kopyalamak yerine ilgili kurumdan doğru pafta veya raporu sorun.
Bilgileri tek bir ön değerlendirmede düzenleyin
Adres ve bina bilgilerinizi topladıktan sonra bina ön değerlendirmesinin kapsamını inceleyebilirsiniz. Bu çalışma bilgi toplamayı ve detaylı inceleme önceliğini düzenlemeye yardımcı olur; kesin deprem güvenliği kararı vermez. Mevcut hasar veya acil tehlike şüphesinde harita araştırmasını ya da ön raporu beklemeyin; yetkili birimlerin ve uzmanların yönlendirmesini izleyin.
Kaynaklar ve güncellik
Hazırlanma tarihi: 18 Kasım 2026. Belge tarihleri ve proje kapsamları kendi yayımlandıkları döneme aittir; başvuru öncesinde ilgili kurumun güncel duyurusunu kontrol edin.